maandag 19 maart 2018

Weet jij wat je moet doen?

Het gebeurt zelden. Maar stel: plotseling gaat het luchtalarm af en verschijnt er een bericht van NL-Alert op je smartphone.



Het gebeurt inderdaad zelden, maar denkbeeldig is het niet. De laatste keer dat het luchtalarm in de Westelijke Mijnstreek afging was op 9 november 2015: een grote brand in een opslagloods op Chemelot Industrial Park.

Brand op Chemelot, 9 november 2015

Veel inwoners van de gemeente Sittard-Geleen werden opgeschrikt door het alarm. Maar wat bleek: slechts weinigen wisten wat hen te doen stond – in het jargon: het handelingsperspectief ontbrak.
Voor omwonenden van Chemelot (in de ruimste zin) is door de gemeente Sittard-Geleen in samenwerking met Chemelot voorlichtingsmateriaal samengesteld, dat inmiddels in delen van de gemeente is verspreid, hier de digitale versie.
Neem even de tijd om daarvan kennis te nemen, het kan bijzonder van pas komen.

Als het sirene-alarm afgaat
  1. Raak niet in paniek, blijf kalm. Handel rustig, maar direct.
  2. Ga naar binnen. Stop je werkzaamheden, breng jezelf in veiligheid en ga niet onnodig naar buiten.
  3. Breng anderen in veiligheid. Waarschuw anderen met gebaren/signalen naar binnen te gaan.
  4. Lees de instructiekaart. Volg de acties.
  5. Sluit ramen en deuren.
  6. Zet het ventilatiesysteem uit. Schakel, wanneer aanwezig, het ventilatiesysteem uit met de knop of stekker.
  7. Sluit overige openingen. Maak roosters, kieren en open haard dicht of dek deze af met een natte doek.
  8. Blijf weg van deuren en ramen.
  9. Volg de regionale omroep L1 radio en/of tv. Volg de adviezen en instructies van de officiële rampenzender.
  10. Volg NL-Alert op uw mobiel. Adviezen en instructies zijn ook te lezen via NL-Alert.
Bekijk ook de video “Wat moet u doen als een sirene-alarm af gaat?”.

Nou heb je misschien al lezend bedacht dat er zich situaties kunnen voordoen, waarin deze instructies niet goed uitpakken. Dergelijke scenario’s zijn misschien denkbaar, maar in de meeste gevallen leiden die instructies tot de beste oplossing (lees ook “Duidelijke afspraken – voor als het mis gaat”).

Luchtalarm verdwijnt
De rijksoverheid heeft besloten om per 1 januari 2020 het luchtalarm af te schaffen. Daarna worden de sirenes niet langer elke eerste maandag van de maand om 12.00 uur getest. Die sirenes zijn ten tijde van de Koude Oorlog geïnstalleerd om te waarschuwen voor atoomaanvallen door de Sovjet Unie. Daarvoor zijn ze nooit gebruikt, wél voor calamiteiten, zoals de brand op Chemelot in 2015.

Met de afschaffing van dat luchtalarm vertrouwt de overheid dus geheel op NL-Alert, wat riskant is, omdat de psychologie ons leert dat mensen meer dan één prikkel nodig hebben om een alarmering serieus te nemen.
Typische reacties op een eerste prikkel zijn: “Ja, ja, het zal wel.” Of: “Het zal wel weer een test zijn.” Of: “Het zal zo’n vaart niet lopen.
Dan komt de tweede prikkel: “Nu wordt het menens, maar eens nadenken wat me te doen staat.

De gemeente Sittard-Geleen en Chemelot doen een beroep op de rijksoverheid om het sirene-alarm in elk geval in de omgeving van Chemelot na 2020 in stand te houden.

Niet iedereen wordt bereikt?
Verder wordt wel gezegd dat niet iedereen met NL-Alert bereikt wordt, zoals ouderen zonder smartphone of bezitters van een smartphones waarop het NL-Alert-signaal niet kan worden ontvangen. De ervaring van professionele hulpverleners leert evenwel dat het niet perse nodig is om met de alarmering iedereen rechtstreeks te bereiken. Een alarmsituatie gaat namelijk gepaard met het verschijnsel dat mensen naar elkaar omzien. Alleen personen die in grote afzondering verkeren, kunnen in zo’n geval mogelijk over het hoofd worden gezien.

Vraag: weet jij wat je moet doen als het luchtalarm af gaat of als je een NL-Alert-bericht binnenkrijgt?

Voor meer informatie: www.crisis.nl.