maandag 8 mei 2017

Het museum van de toekomst

Wie aan een museum denkt, denkt aan zaken uit het verleden, ongeacht hoezeer het museum erin slaagt om het stof van eeuwen weg te poetsen. In Zuid-Limburg vinden we drie musea bij elkaar vol verwijzingen naar de toekomst.

 Museumplein Limburg, Kerkrade

Sinds 2015 telt Kerkrade maar liefst drie musea, vlakbij elkaar. Met een knipoog naar de hoofdstad worden ze tezamen aangeduid als Museumplein Limburg. Het complex ligt diep in het zuiden des land, maar de trein stopt er letterlijk voor de deur, dus de bereikbaarheid is prima. We hebben het over Continium, Cube en Columbus.

Creative City
Het Museumplein Limburg is tot stand gekomen dankzij de Provincie Limburg, die 2014 besloot geld uit te trekken voor een aantal structuurversterkende maatregelen op de gebieden ‘economisch profiel & menselijk kapitaal’ en ‘kwaliteit van wonen en leven’. Binnen dit laatste gebied valt het gecombineerde project “Kerkrade Centrum/Creative City”. Bij Creative City gaat het om een investering door de provincie van € 9 miljoen.

Voorbeeld van design: citroenpers Juicy Salif, Philippe Starck

Cube Design Museum
Vanuit het hele land komen bezoekers naar Cube, een museum dat geheel aan design is gewijd. Het toont hoe design, d.w.z. vorm en functie in dienst staan van de gebruiker van alledaagse (en minder alledaagse) gebruiksvoorwerpen – design for human needs. Dat gaat van telefoons tot frisdrankflesjes. Ga maar eens na in hoeveel vormen iets simpels als een citroenpers verkrijgbaar is.
Twee voorbeelden van design licht ik er even uit.


MeatTheFuture
In 2013 was professor Mark Post van de Universiteit Maastricht wereldnieuws toen hij de eerste hamburger van kweekvlees presenteerde. Dit bracht een hele discussie op gang. Over de wijze waarop wij een groeiende wereldbevolking voorzien van voedsel, met name vlees. Hoe dit vlees wordt geproduceerd en hoe duurzaam de intensieven veehouderij is. Kortom, wat staat er op het menu in 2028?

En dan komt Cube met een hele expositie over wat er mogelijk is als je de kweekburger als inspiratiebron neemt. De expositie heet heel toepasselijk “MeatTheFuture” en deze is amusant en ongemakkelijk tegelijk. Want wat te denken van een ravioli, gevuld met stukjes kip uit een laboratorium. Of van vleespoeder van in-vitro vlees, dat gemakkelijk naar arme landen en crisisgebieden kan worden getransporteerd, waar het kan worden toegepast in soepen, shakes en gebak.


Greentom
Op Chemelot draait sinds begin 2016 de fabriek van QCP, waar kunststof verpakkingsafval wordt verwerkt tot nieuwe kunststofkorreltjes. QCP staat voor Quality Circular Polymers en het bedrijf is een representant van de circulaire economie.

De Limburgse ontwerper Bart Bost ontwierp een kinderwagen, de Greentom, als de duurzaamste, veiligste, handigste en lichtste buggie van de wereld. Het aspect duurzaam komt onder meer tot uitdrukking in de materiaalkeuze, namelijk de 100% gerecyclede kunststoffen van QCP. Het frame is gemaakt van gerecycled polypropeen en het zitje van gerecyclede frisdrankflessen.
Dit is een mooi voorbeeld hoe twee Limburgse initiatieven elkaar gevonden hebben. En het ontwerp van de Greentom werd bekroond met de ‘Best of the Best’ Red Dot Award 2016 en de Maastricht Award ‘Made in Maastricht’ 2016.

 Columbus Earth Center, Museumplein Limburg

Columbus Earth Center
Columbus biedt een audiovisuele show die letterlijk onder je voeten wordt opgevoerd, op een 16 meter ronde, 8 meter diepe projectie – de wereld aan je voeten. Het idee is dat je vanuit het heelal neerkijkt op de Aarde. Dit voert tot de conclusie: dit is alles wat we hebben en daar omheen is er niets, dit is onze plek in de wereld en daar moeten we zuinig op zijn.

Continium Discovery Center
Het Continium vormt de basis van het Museumplein Limburg. Het is gewijd aan de ontwikkelingen van wetenschap en techniek in verleden (onder andere de mijnbouw), heden en toekomst. Het museum dateert van 1998, toen nog onder de naam Industrion (tot 2009). Het museum is zo ingericht dat ook jongeren het leuk vinden – het is een kidsproof museum.


De chemische bedrijven op Chemelot maken dankbaar gebruik van de mogelijkheden van het Continium om jongeren op een speelse wijze met de wereld van chemie en techniek kennis te laten maken. In het kader van het programma Chemelot2Discover gaan leerlingen van 50 basisscholen in de omgeving van Chemelot met bussen vol naar het Continium.
De bedrijven op Chemelot hebben een gezond eigenbelang bij dit programma. Ze voorzien dat oudere werknemers langzaamaan met pensioen gaan. Die moeten worden opgevolgd en zo ontstaat vraag naar personeel met een stevige achtergrond in chemie en techniek. Via Chemelot2Discover kan de belangstelling voor die disciplines al jong gewekt worden.
Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst.


Het Continium beschikt over aangepast klaslokalen waar de leerlingen hun gang kunnen gaan met allerhande gereedschappen en apparaten, alles onder begeleiding. Je vindt er zelfs een paar kolomboren. Zo’n omgeving, waarbij het woord knutselen goed past, voert mij in gedachten terug naar mijn jeugd. Toen was ik op basisschool in de weer met een figuurzaag. En thuis verrichtte ik na een greep in de gereedschapskist van mijn vader 'anatomisch onderzoek' op menig fietsen-lijk, tot op de kogeltjes van de lagers nauwkeurig.

Meer zien
Wie na een bezoek aan het Museumplein Limburg op zoek is naar meer museaals in de omgeving kan bijvoorbeeld terecht bij de toeristische spoorweg de Miljoenenlijn van de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij, het Bonnefantenmuseum in Maastricht of Museum De Domijnen in Sittard. En wie van het museumbezoek wil bijkomen tijdens een wandeling adviseer ik de route “Kerkrade” van 7,6 kilometer door de prachtige Anstelvallei (je kunt de auto gewoon laten staan): www.wandelgidszuidlimburg.com/wandelroutes/123.html.

Meer informatie over Museumplein Limburg: www.museumpleinlimburg.nl.
Meer informatie over Continium Discovery Center: www.continium.nl.
Meer informatie over Cube Design Museum: www.cubedesignmuseum.nl.
Meer informatie over Columbus Earth Center: www.columbusearththeater.nl.
Meer informatie over QCP: www.qcpolymers.com.
Meer informatie over de Greentom kinderwagen: www.greentom.com.