maandag 27 juni 2016

Hoe een Brightlands-startup de show stal in de Tweede Kamer

De chemische industrie is op zoek naar installaties die zuiniger omgaan met energie en minder bijproducten opleveren, die minder grondstoffen verbruiken en een lagere investering vergen. Daarover werd ook in de Tweede Kamer gesproken.

SpinPro spinning disc-reactor van Flowid

Algemene beschouwingen
Lees wat Diederik Samson (PvdA) zei tijdens de algemene beschouwingen over de begroting van het Ministerie van Economische Zaken, in debat met Marianne Thieme (PvdD) op 16 september 2015:

“Ik neem u mee naar de Eindhovense start-up Flowid, die letterlijk een revolutie aan het ontketenen is in de procesindustrie. Het zijn twee supersnel draaiende schijfjes — het klinkt zo simpel en het is zo mooi — waartussen iedere grondstof kan reageren tot een nieuw product, met name medicijnen, maar ook plastics; eigenlijk alles. De conventionele industrie van vandaag de dag maakt die producten nog op een fossiele wijze: lomp, in grote ketels met heel veel water, opkoken, stoffen bij elkaar gooien en hopen dat het goed gaat, destilleren en misschien heb je wat. Flowid kan dat nauwkeuriger, veiliger en schoner. Het kan de hele chemische industrie op z'n kop zetten. En die jongens zijn klaar voor de sprong. Ze willen een fabriek bouwen die die reactoren maakt, met nieuwe werkgelegenheid, van professor tot lasser. Wie investeert er nou? Straks leggen de Chinezen het geld op tafel en zijn we niet alleen de kennis, maar ook die banen kwijt. ”

Installatie van Flowid met SpinPro-reactor

De sprong gemaakt
Volgens Samson waren de jongens van Flowid “klaar voor de sprong”.

Klopt, want sinds 25 mei 2016 zijn ze officieel gevestigd op Brightlands Chemelot Campus. Toen betrok Flowid, samen met Chemelot InSciTe, een hal van het gloednieuwe pilot-plantcomplex op de campus.

InSciTe plaatste daar installaties voor het ontwikkelen en produceren van bouwstenen voor “groene” biobased materialen. Wetenschappers en ondernemers werken hier samen om processen en technologieën vanuit het laboratorium op te schalen, een belangrijke stap naar commercialisatie. Het onderzoek van InSciTe heeft onder meer betrekking op het efficiënt produceren van adipinezuur, een grondstof voor nylon, uit levulinezuur, dat uit biomassa kan worden gemaakt.

SpinPro-reactor
Flowid installeerde in de pilot-planthal de reactor waarover Samson sprak, de eerste proeffabriek in zijn soort ter wereld.
Het is de SpinPro-reactor, tot 100.000 keer kleiner dan conventionele reactoren en daardoor veel veiliger, efficiënter en milieuvriendelijker.

De SpinPro-reactor is gebaseerd op de spinning disc-technologie, die werd ontwikkeld binnen de faculteit Scheikundige Technologie van de Technische Universiteit Eindhoven. Flowid is, zoals Samson al aangaf, een spin-off van deze universiteit en richt zich op het verder ontwikkelen en naar de markt brengen van nieuwe procestechnologie.

In een SpinPro-reactor worden verschillende vloeistoffen van bovenaf op horizontaal geplaatste schijven gedoseerd. De schijven, ongeveer zo groot als een cd, draaien snel rond in een nauw aansluitende behuizing. Door het bijzondere krachtenveld mengen de stoffen vrijwel perfect terwijl ze in enkele seconden langs de draaiende schijven worden gepompt. De stoffen gaan onder uiterst gecontroleerde omstandigheden zeer snel een chemische reactie aan.
Bekijk de animatievideo: https://youtu.be/p42pCoOJ5sc.

Het nieuwe produceren
Samson had het goed gezien: de SpinPro-technologie onderscheidt zich van traditionele technologieën door een kleiner formaat van de reactor, lager energie- en grondstofverbruik, minder of geen vorming van bijproduct en door lagere operationele en investeringskosten.
Precies waarnaar de industrie op zoek is.

Ook is het systeem veiliger, zodat er kleinschalig mee geproduceerd kan worden. Biobased grondstoffen kunnen decentraal met de reactor worden verwerkt – bij de bron, zodat transport van water in de biomassa wordt voorkomen.
Een voorbeeld is de verwerking van butyllithium, dat wordt gebruikt voor rubber en plastics. In conventionele reactoren moet rekening worden gehouden met heftige reacties, die in de SpinPro-reactor beter te beheersen zijn.

Samenwerking
Door de reactor op de Brightlands-campus te installeren is opschaling van laboratorium naar een industriële omgeving mogelijk. Hier kan Flowid de productiecapaciteit verhogen van 8 tot 80 m3 per dag, ruim voldoende voor veel toepassingen.

InSciTe zal gebruikmaken van Flowid’s SpinPro-reactor – een mooi voorbeeld van samenwerking binnen het open innovatie-ecosysteem dat de campus is.
Hier werkt Flowid ook samen met Chemtrix; beide bedrijven vervangen (grootschalige) batchproductie door (kleinschalige) flowproductie. Verder werkt Flowid samen met Technoforce (scheidingstechnologie).

Inmiddels heeft Flowid de eerste spinning disc-reactoren verkocht in India – en AkzoNobel is geïnteresseerd.

Lees ook “28 Spraakmakende ontwikkelingen op Brightlands Chemelot Campus” en “Europa ligt om de hoek met 20 projecten”.
Wil je de algemene beschouwingen over Flowid (in context) nalezen: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20152016-2-7.html.
Meer informatie over Flowid: www.flowid.nl.