maandag 17 augustus 2015

Te voet door de Hooglanden

De beste manier om een gebied te verkennen is ongetwijfeld te voet. Dit geldt ook voor de Schotse Hooglanden, een van de meest afgelegen gebieden in Noordwest-Europa. Wij liepen de West Highland Way vanaf Inverarnan.


De West Highland Way, een wandelroute van 152 kilometer van Milngavie naar Fort William, is dé manier om met de ruige Schotse Hooglanden kennis te maken. Milngavie (spreek uit: mill-guy) ligt 10 kilometer ten noorden van Glasgow en Fort William is gelegen aan het fjord Loch Linnhe.

De wandelroute voert deels over eeuwenoude verbindingswegen. Militaire wegen werden in de 17e-18e eeuw aangelegd door de Engelsen om rebellerende Schotten onder de duim te houden. Je loopt daar over een relatief gemakkelijk keienpad. Dat geldt ook voor de paden die in dezelfde periode werden aangelegd om vee van de Hooglanden naar de Laaglanden van Schotland te drijven.
Verder zijn er smalle bergpaadjes, die veel zwaarder lopen, mede doordat juist daar geklommen of gedaald moet worden.

Vanaf het pad kun je meerdere munro’s zien liggen. Munro’s zijn de 284 bergtoppen in Schotland van meer dan 3.000 voet hoog, volgens de lijst die Sir Hugh Munro (1856-1919) in 1891 publiceerde. De meest bekende munro is de Ben Nevis vlakbij Fort William, met 1344 m de hoogste berg van Groot-Brittannië.

Drovers Inn Hotel

Spookhuis
Onze startplaats Inverarnan is een gehucht, maar heeft een bezienswaardigheid: het Drovers Inn Hotel, al sinds 1705 een pleisterplaats voor reizigers en veedrijvers. Het staat bekend als spookhuis en de hal vol opgezette dieren, waaronder een bruine beer, helpt om dat beeld te bevestigen.
Niettemin – of juist om die reden – is het gebouw nog volop als hotel in gebruik.

 
Glen Falloch

Het traject tussen Inverarnan en Crianlarich gaat via het dal Glen Falloch. Hier ligt geen enkel dorp, slechts enkele woningen; je vind er schapenweiden en kale bergflanken. Hier lopen de Falloch River, een hoofdweg, een spoorlijn, een hoogspanningsleiding en de West Highland Way.

Het centrum van de wereld
Crianlarich telt slechts 185 inwoners, maar noemt zich trots “de poort tot de Hooglanden”. Hier komen de hoofdwegen vanuit Glasgow en Edinburgh samen en de spoorlijn naar het noorden splitst zich hier. Door die centrale ligging zijn er naar verluid in Groot-Brittannië meer verkeersborden die wijzen naar Crianlarich dan naar enige andere plaats in Groot-Brittannië, inclusief Londen.

 
St. Fillan Priory

In Straith Fillan, tussen Crianlarich en Tyndrum, ligt de ruïne van de St. Fillan Priory, genoemd naar St. Fillan, die in 717 vanuit Ierland hier naar toe kwam om de Schotten en de Picten tot het christendom te bekeren. In het National Museum of Scotland in Edingburgh wordt nog een relikwie van de heilige bewaard, de bronzen Bernane Bell. Vlakbij verbreedt de rivier zich tot een soort vijver, de Holy Pool, die krankzinnigheid zou genezen.

In 1740 werd vlakbij Tyndrum een loodertsader ontdekt. De sporen van de loodindustrie zijn nog duidelijk zichtbaar, ondanks dat de activiteit al omstreeks 1850 is gestopt: op de plaats waar de looderts werd verwerkt, groeit geen enkele plant. De erts werd vervoerd naar Inverarnan en daar omgesmolten tot puur lood, dat naar Glasgow werd vervoerd.
Er zijn (omstreden) plannen om nabij Tyndrum met goudwinning te beginnen.

Tyndrum is de kleinste plaats in Groot-Brittanië (167 inwoners) met twee spoorwegstations, één voor de trein richting Oban en één richting Fort William. Dit wordt verklaard door de geografische ligging: door de spoorlijn vanuit Glasgow al bij Crianlarich, 16 km zuidelijk, te splitsen worden steile hellingen vermeden.

Schotse Hooglander

Behalve schapen vind je langs (en op) de West Highland Way Schotse Hooglanders.

 
Bridge of Orchy

Bridge of Orchy is niet veel meer dan een hotel. De brug over de Orchy werd hier rond 1750 door Britse regeringstroepen gebouwd.

Rannoch Moor

Door het heideveld
Het meest spectaculaire deel van de West Highland Way loopt door Rannoch Moor, een heideveld van 130 km2, dat de wandelaar geen enkele beschutting biedt. Het uitgestrekte landschap ligt erbij alsof de IJstijd pas vorig jaar in plaats van duizenden jaren geleden voorbij was. Doordat de wandelroute over de flanken van de Black Mount Hills loopt, heb je een weids uitzicht over dit lege land, heel in de verte omzoomt door bergen.

 
Stepping stones over een bergbeek

Over de pas
Van Kingshouse naar Kinlochleven is 29 km met de auto, maar de wandeling is slechts 15 km. De afkorting wordt bereikt via de grootste klim van de West Highland Way, de Devil’s Staircase (550 m). Vanaf deze pas daalt het bergpad af tot op zeeniveau, een aanslag op zwakke knieën.

 
Desolaat dal

In Kinlochleven, gelegen aan een zeer nauwe fjord, start de laatste etappe van de West Highland Way. Na een klim vanaf zeeniveau daalt een oude militaire weg langzaam af door een desolaat dal dat vlakbij de Ben Nevis uitkomt. Onderweg liggen er twee ruïnes van boerderijen, geen boom te bekennen, een leeg land.

West Highland Line
Voor de terugreis naar Glasgow is de West Highland Line een goede optie. Deze trein stopt onder andere in Corrour. Dit is het hoogstgelegen (410 m) en meest afgelegen station van Groot-Brittannië. De trein stopt er bij enkele gebouwen middenin het uitgestrekte, kale veengebied Rannoch Moor. Er zijn geen dorpen in de buurt en er leiden geen wegen naar toe. De spoorlijn is hier eind 19e eeuw aangelegd op een laag takkenbossen en daarom is de maximum snelheid slechts 50 km per uur.

West Highland Way
Velen lopen de West Highland Way met volle bagage, maar het bagagetransport heeft zich hier tot een kleine bedrijfstak ontwikkeld waarvan wij dankbaar gebruik maakten. Waar nodig hebben we ook het vervoer tussen het begin/eindpunt van de dagelijkse wandeling en onze accommodatie geregeld. Heel decadent in vergelijking met het wildkamperen van (over)moedige backpackers.

Wie na de West Highland Way nog niet genoeg gelopen heeft, kan vanuit Fort William de Great Glen Way naar Inverness volgen.

Vraag: wie heeft de West Highland Way gelopen en wat waren de ervaringen?

Bekijk de video die mijn dochter van onze vakantie in Schotland maakte: https://vimeo.com/135977398
Een handige wandelgids is “West Highland Way: Milngavie to Fort William” (British Walking Guide), 5th edition door Charlie Loram, uitgeverij Trailblazer.
Daarbij is de kaart “West Highland Way XT40” (schaal 1 : 40.000) van Harvey Map Services een aanrader.
Hillwalk Tours verzorgde ons reisarrangement. Bedenk dat het aantal accommodaties, zeker tussen Tyndrum en Fort William, zeer beperkt is.