maandag 31 augustus 2015

In het spoor van kolen en ijzer

Een dichtgetimmerd seinwachtershuisje, enkele met graffiti bekladde wagons, enkele vergeten seinposten en een in onbruik geraakt station. Stille herinneringen aan de oude glorietijd van een spoortraject. Je fietst eraan voorbij als je de Vennbahn volgt.

Voormalig station Raeren

Raeren is een Duitstalige gemeente in België, halverwege Aken en Monschau. Hier vind je restanten van een oude spoorlijn, de Vennbahn. Tegenwoordig is het een 125 km lange fietsroute tussen Aken en Troisvierges, die tamelijk nauwkeurig het oorspronkelijk spoorwegtracé volgt.

Voor steenkool en ijzer
De Vennbahn was een belangrijke logistieke verbinding tussen het industriegebied rond Aken en de staalfabrieken in Luxemburg. Vanaf 1889 ging steenkool van noord naar zuid en ijzer in de tegenstelde richting. Tot de Eerste Wereldoorlog reden de treinen hier dag en nacht. Daarnaast werd de spoorlijn ook voor personenvervoer gebruikt.

De spoorlijn werd inzet van grensconflicten tussen België en Duitsland, met als gevolg dat er langs de baan nog steeds vijf Duitse enclaves zijn. Ook werd de spoorlijn tijdens de Tweede Wereldoorlog, met name in St. Vith, zwaar beschadigd.

Nu is de Vennbahn een mooie toeristische fietsroute, weliswaar deels over gravel, maar zeer verkeersluw. De Vennbahn is onderdeel van het RAVeL-fietsnetwerk in Wallonië (L48 en L47), dat over oude spoorbanen is aangelegd. Doordat deze zo veel mogelijk langs hoogtelijnen meanderen, zitten er weinig steile hellingen in de routes. Je kunt zo relatief gemakkelijk door een heuvelachtig gebied fietsen.

De Vennbahn voert langs dorpen en stadjes waar ooit een station was. Alleen op het startpunt Aachen-Rothe Erde en op het eindpunt, in het Luxemburgse Troisvierges, kun je ook tegenwoordig nog op de trein stappen.


Raeren
Tot 1850 was Raeren het bolwerk van de pottenbakkers in het Rijngebied. In de 16e eeuw waren er meer dan 50 pottenbakkers. Het aardewerk uit Raeren vond via Keulen zijn weg over de hele wereld. Er is in Raeren een pottenbakkersmuseum.
De bevolking van Raeren heeft zich verzet tegen de komst van de spoorlijn met als gevolg dat het station ver buiten het dorp kwam te liggen.

Roetgen
Tijdens de Tweede Wereldoorlog, op 12 september 1944 bereikten Amerikaanse soldaten, onder wie de schrijver Ernest Hemingway, Duitsland in Roetgen. Voordat aan het Derde Rijk een einde kwam moest deze streek echter nog het Ardennenoffensief doorstaan.

Monschau
Een bezoekje aan het toeristische Monschau vanaf de Vennbahn gaat gepaard met een behoorlijke afdaling en vervolgens een stevige klauterpartij om weer op de route terug te keren. In de 17e eeuw kwam dit stadje tot bloei dankzij de lakennijverheid, die tussen 1765 en 1790 een hoogtepunt bereikte. Monschau werd toen een merknaam voor laken. Mechanisering, gewijzigde politieke verhoudingen en nieuwe mode leidden tot een crisis. De Vennbahn kwam te laat om de textielindustrie te redden en in 1908 sloot de laatste lakenfabriek in Monschau.

 
Voormalig station Sourbrodt

Sourbrodt
Het station in Sourbrodt werd gebouwd als pronkstuk van de Vennbahn. Voor de inwoners van dit dorp was de Vennbahn een belangrijke werkgever.

 
Freiherr-von-Korff-viaduct te Born

Born
In Born vinden we een 285 m lang viaduct met elf bogen, dat stamt uit 1916. Deze is tijdens de Eerste Wereldoorlog gebouwd voor een aftakking van de Vennbahn naar Vielsalm, die na de Tweede Wereldoorlog buiten gebruik werd gesteld.

Burcht van Burg-Reuland

Burg-Reuland
Ter hoogte van Burg-Reuland heb je vanaf de Vennbahn een mooi uitzicht op de burcht, die uit de Middeleeuwen stamt. Reuland lag op de verbindingsweg tussen St. Vith en Luxemburg in de tijd dat de postkoets nog een belangrijk vervoersmiddel was. Met de Vennbahn kwamen aan het einde van de 19e eeuw de eerste toeristen naar Reuland.

Troisvierges
Op 5 november 1889 werd in Troisvierges de eerst trein uit Aken begroet. De treinreis duurde (in 1924) vier uur. Het Vennbahn-spoor werd in 2001 volledig opgeheven, na enkele jaren toeristisch gebruik. Tegenwoordig is de fiets hier het transportmiddel bij uitstek om van het landschap te genieten.

Vraag: welke lange-afstandsfietsroute kun jij aanbevelen?

Meer informatie over de Vennbahn: www.vennbahn.eu/nl 
Meer informatie over het RAVeL fietsnetwerk: http://ravel.wallonie.be