maandag 22 december 2014

Meegesleept in de Grote Oorlog

Een haakvormig schiereiland biedt inspiratie om allerlei interessante dingen over Ierland te vertellen. Ga met mij mee naar de oudste ter wereld.


 

Aan de zuidkust van Ierland steekt een haakvormig schiereiland in zee, Hook Head (Rinn Duáin, Co. Wexford). Je vindt er onder meer het Duncannon Fort uit 1588 en een heus spookhuis, Loftus Hall uit 1350. De oorspronkelijk bewoners, militairen en spoken, zijn allang vertrokken, dus konden ze beide worden opengesteld als toeristische attractie.
Om hun nering te steunen noem hun internetadressen: www.duncannonfort.com en www.loftushall.ie.

De oudste ter wereld
Op het uiterste puntje van het schiereiland staat een vuurtoren, Hook Lighthouse, gebouwd op een rotsplaat die geleidelijk in zee afloopt. Mijn blogpost van 11 augustus 2014 ging over “De grootste ter wereld”, maar dit is de oudste vuurtoren van Europa – en mogelijk van de wereld.
De toren werd in de 13e eeuw gebouwd door William Marshal, graaf van Pembroke, als deel van de ontwikkeling van zijn heerlijkheid Leinster. De vuurtoren heeft nog steeds zijn oorspronkelijke functie. De toren is gebouwd uit kalksteen uit de omgeving en is vier verdiepingen hoog met muren tot 4 m dik. De eerste drie verdiepingen hebben een doorsnede van 13 m. De bovenste verdieping is 6 m in doorsnede en droeg oorspronkelijk een vuurtoorts, later een lantaarn.

 
Templetown
Verder vinden we op Hook Head een tot ruïne vervallen kerk. De naam ervan, Templetown, verwijst naar de Orde van de Tempeliers. Deze orde werd aan het begin van de 12e eeuw gesticht door de kruisvaarders in Jeruzalem. In 1172 gaf koning Hendrik II aan de Tempeliers uitgebreide landerijen langs de oostelijke oever van Waterford Harbour in leen. De orde vestigde een hoofdkwartier in Templetown. In 1307 werd de orde ontbonden en hun land werd aan hun grote rivalen, de Hospitaalridders (of Maltezer ridders) gegeven. Deze orde bouwde de versterkte kerk, waarvan nu nog de ruïne in het vlakke land oprijst.


Eerste Wereldoorlog
In mijn blog “Hoe aan de natuur wordt geknabbeld” van 1 december 2014 schreef ik dat Ierland in de Tweede Wereldoorlog neutraal was. Tijdens de Eerste Wereldoorlog maakte het hele eiland echter nog deel uit van Groot-Brittannië. In 1922 werd Ierland een vrijstaat binnen het Britse Dominion, terwijl zes counties in de noordelijke provincie Ulster bij Groot-Brittannie bleven. In de graafschappen Down, Antrim, Derry, Armagh, Tyrone en Fermanagh was de meerderheid namelijk protestants. In 1937 werd Ierland losgemaakt van het Britse Dominion, zie ook “Hoe je schoonpapa terzijde schuift” van 13 oktober 2014.

Ierland werd in 1914 meegesleept in een oorlog, die van de bevolking een zware tol heeft geëist. Overigens werd in die oorlogsjaren de revolutie voorbereid die leidde tot de Ierse onafhankelijkheid.

Het keurig onderhouden oorlogsgraf valt geheel uit de toon tussen de grafstenen die schots en scheef op het vervallen kerkhof van Templetown staan (of liggen). Hier zijn drie Britse zeemannen begraven. Twee zijn niet geïdentificeerd, het derde graf is van T.M. Fyfe, 27 jaar. Zijn graf is met klaprozen versierd.

De drie zeemannen voeren aan boord van de trawler George Milburn. Het schip zonk op 12 juli 1917 door een mijn uit de Duitse onderzeeboot UC-42, anderhalve mijl ten zuiden van de Ierse kust. Alle elf bemanningsleden verloren daarbij het leven.
Twee maanden later, op 10 september, ging de Duitse onderzeeboot voor de kust van Cork zelf ten onder na een explosie van een van haar eigen mijnen. Hierbij vielen 27 doden.


Dat de Eerste Wereldoorlog een diep spoor in Ierse samenleving heeft achtergelaten, blijkt ook uit een monument in de stad Cork (Corcaigh, 190.000 inwoners). Het monument staat vlakbij Parliament Bridge. Het is een 5 m hoge obelisk op een vierkante sokkel met het volgende opschrift:

Lest We Forget
Erected by public subcription under the auspices of the Cork Independent Ex-Servicemen Club.
In memory of their comrades who fell in the Great War
Fighting for the freedom of small nations.

1914-1918
“Greater Deed Hath No Man Done”
“They Shall Grow Not Old
As We That Are Left Grow Old
Age Shall Not Weary Them,
Nor The Years Condemn.
At The Going Down Of The Sun,
And In The Morning
We Will Remember Them.”

1939-1945
“When you go home, tell them of us and say,
For your tomorrow we gave our today.”

De laatste strofe is een grafschrift van de Engelse dichter John Maxwell Edmonds (1875-1958), dat ook voor andere oorlogsmonumenten is gebruikt. Voor het monument in Cork liggen kransen, wederom versierd met klaprozen.
Over de Eerste Wereldoorlog schreef ik ook “De Grote Oorlog” van 13 januari en “Waar de klaproos bloeit” van 16 juni 2014.

Zie ook mijn blogposts “Impressies van een Groen Eiland” van 4 augustus, “De grootste ter wereld” van 11 augustus, “Wat na duizenden jaren overblijft” van 18 augustus, “Gouden Eeuwen in Ierland” van 25 augustus, “Hoe een Hollandse piraat toesloeg” van 8 september, “Hoe je schoonpapa terzijde schuift” van 13 oktober, “Je komt het maar halen” van 10 november en “Hoe aan de natuur wordt geknabbeld” van 1 december 2014, alle over Ierland.